Rhaid i’r Prif Weinidog wneud yr undeb tollau yn ‘llinell goch’ neu fod mewn perygl o anhrefn ar y ffin

Caergybi.jpg

Mae AC Plaid Cymru Ynys Môn, Rhun ap Iorwerth heddiw wedi ymbil ar y Prif Weinidog i wneud aelodaeth Cymru o’r undeb tollau yn “llinell goch” mewn unrhyw drafodaethau ar Brexit.

Daw sylwadau Rhun ap Iorwerth AC wrth i Brif Weinidog Cymru ymweld ag Iwerddon heddiw.

Dywedodd Aelod Cynulliad Plaid Cymru, os bydd y DG yn gadael yr undeb tollau gan greu ffin galed yng Nghaergybi, yna y gallai’r dref wynebu "anhrefn" a "bygythiadau i swyddi " oherwydd diffyg gallu i ymdopi a gwiriadau tollau newydd.

Mae dros 400,000 o dryciau yn pasio trwy Gaergybi bob blwyddyn, yr ail borthladd fferi rhowlio-ymlaen rhowlio-ffwrdd prysuraf yn y DG.

Meddai Rhun ap Iorwerth AC Plaid Cymru:

“Mae aelodaeth o’r undeb tollau yn hollbwysig os ydym am osgoi ffin galed rhwng y DG a Gweriniaeth Iwerddon. Fel y rhybuddiodd prif drafodwr yr UE Michel Barnier yr wythnos ddiwethaf, bydd gwiriadau ar y ffin yn 'anorfod' os bydd y DG yn gadael y farchnad sengl a’r undeb tollau.

“Fel un o’r prif lwybrau sy’n uno tir mawr y DG ag ynys Iwerddon, mae cymaint yn y fantol i dref Caergybi. 

"Gallai ffin galed ar y môr rhwng Cymru a Gweriniaeth Iwerddon a achosir trwy i’r DG adael yr undeb tollau olygu anhrefn teithio llwyr yn y dref a’r rhanbarth yn ehangach. Gyda masnach wedi tyfu 700% ers agor marchnad sengl yr UE, does gan Gaergybi mo’r lle yn awr i ddod i ben á gwiriadau tollau newydd.

“Dyna pam rwy’n erfyn ar y Prif Weinidog i wneud aelodaeth o’r undeb tollau yn llinell goch mewn unrhyw drafodaethau mae’n gynnal ar Brexit. Dyma’r ffactor hollbwysig fydd yn pennu i ba raddau y bydd economi Cymru yn dioddef o ganlyniad i adael yr UE.

“Yr unig beth mae gadael yr undeb tollau yn olygu yw senario ‘drwg neu waeth’ i Gaergybi a threfi porthladd eraill. 

"Naill ai y bydd y gwiriadau trwsgwl a osodir yn creu anhrefn teithio na welwyd mo’i fath o’r blaen ac y gallai hyn effeithio ar swyddi a masnach, neu bydd cwmnïau yn ceisio gofalu y gall eu nwyddau osgoi Caergybi  yn gyfan gwbl, a allai fod yn hynod niweidiol i’r economi lleol.

“Mae’r blaid Lafur wedi bod yn chwit-chwat yn rhy hir o lawer ar fater yr undeb tollau. Dyma’r amser i’r Prif Weinidog ddangos tipyn i arweiniad a rhoi gwarant bendant na fydd yn ildio modfedd pan ddaw’n fater o amddiffyn swyddi a chymunedau Cymru.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.