Rhaid i Gymru nawr ganolbwyntio ar chwyldro treth, nid diwygio Barnett - Adam Price

Adam_Price_med.jpg

Mae Adam Price AC, Ysgrifennydd Cabinet Cysgodol Plaid Cymru dros Fusnes, yr Economi a Chyllid, wedi ymateb i gyhoeddiad y fframwaith ffisgal rhwng llywodraethau Cymru a'r DG drwy ddadlau fod angen i Gymru nawr ganolbwyntio ar chwyldro treth, nid diwygio Fformiwla Barnett.

Dywedodd Adam Price AC tra bod y fframwaith ei hun yn edrych yn addawol fod yn rhaid i'r ddadl esblygu o fod yn un am ddiwygio cyllido Cymru i fod yn un am sicrhau pwerau cyllidol ystyrlon a'r gallu i amrywio trethi yn ogystal a gallu benthyca mwy er mwyn i Gymru sicrhau cydraddoldeb gyda gweddill y DG.

Dywedodd Adam Price AM Plaid Cymru:

"Mae'r cytundeb hwn yn nodi'r foment pan fo'n rhaid i wleidyddiaeth Cymru symud o gyllido i bwerau. Rhaid i Lywodraeth Cymru ddadlau o blaid chwyldro treth, ar sail polisi rhanbarthol goleuedig i Gymru.

"Nid ras i'r gwaelod fyddai hon - yn anffodus, rydym eisoes ar y gwaelod. Byddai hyn yn fodd o adael y rhigol economaidd y mae Cymru ynddo ar y funud. Dim ond gwledydd y DG sydd gyda 90% o GVA y DG ddylai gael yr hawl i ddefnyddio'r polisi treth rhanbarthol hwn.

"Dylai'r gallu i amrywio trethi - gan gynnwys cyfraniadau yswiriant cenedlaethol cyflogwr, credydau treth Ymchwil a Datblygiad, a mwy o lwfansau cyfalaf - fod yn ffocws i Lywodraeth Cymru. Rhaid i hyn fod yn un o'i prif ofynion wrth adolygu'r fframwaith ffisgal, fel y mae ganddynt yr hawl i'w wneud bob pum mlynedd.

"Rhaid ychwanegu dimensiwn newyd - i alluogi'r trethi hynny i gael eu torri, gan ganiatau Cymru i ddatblygu mantais gystadleuol heb wynebu toriad i'r bloc grant - gan adlewyrchu eu rol fel liferau polisi rhanbarthol.

"Yn ychwanegol i hyn, mae'r pwerau benthyca yn y cytundeb yn siomedig. Mae'r cynnydd i £1 biliwn yn sylweddol is na'r hyn sydd gan senedd-dai datganoledig arall y DU, ac yn anfanteisio Cymru'n sylweddol.

"Mae Gogledd Iwerddon, er enghraifft - sydd ychydig dros hanner ein maint - wedi cael benthyca ychydig dros £2.5 biliwn ers 2003.

"Mae'r fframwaith yn ei le, ond yr hyn fydd o fewn y ffram fydd yn diffinio gwleidyddiaeth Cymru dros y degawd nesaf. Bydd hon yn factor allweddol mewn trafodaethau polisi rhanbarthol, yn hytrach na gofyn am damed mwy o'r gacen bob tro, bydd y gallu i bobi un ein hunain yn dod yn fwy canolog.

"Yn amlwg, mewn trafodaethau cymleth fel hyn bydd ychydig o gyfaddawdu ar ran y dwy ochr. Bydd angen archwilio'r manylder i weld a fydd gofyn y Trysorlys am fodel cymharol i newid y bloc grant, a gafodd ei ddiystyru gan Lywodraeth Cymru'n flaenorol, yn cael eu digolledu gan consesiwn ar y lluoswr Barnett. A ydynt wedi cael y cydbwysedd yn iawn? Bydd yr ateb yn y manylder."

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.