'Dyma’r amser’ i ddatganoli plismona yn sgil setliad cyllido ‘twyllodrus’

Heddlu.jpg

Mae Arweinydd Plaid Cymru Leanne Wood heddiw wedi gwneud yr achos o blaid datganoli plismona i Gymru “ar fyrder”, gan ddadlau fod Setliad Cyllido Heddlu Llywodraeth y DG yn “dwyllodrus.”

Tra bod Llywodraeth y DG yn honni fod y setliad yn rhoi hwb o £450 miliwn i gyllidebau’r heddlu, mewn gwirionedd mae £270m o’r ffigwr yn dod yn sgil y ffaith fod Llywodraeth y DG yn caniatau lluoedd i godi ‘precept’ uwch ar drethdalwyr, tra bod y £180m sy’n weddill yn sgil y Swyddfa Gartref yn cynyddu gwariant canolog neu ‘top-slicing’.

Golyga hyn fod heddluoedd nawr yn gorfod dewis rhwng codi treth cyngor o hyd at £12 i bob cartref neu glustnodi mwy o doriadau. Mae’r setliad yn golygu toriad mewn termau real o £2.1m i Heddlu Gogledd Cymru.

Cyfeiriodd Leanne Wood at ffigyrau heddlu Dyfed Powys yn dangos pe bai plismona wedi ei ddatganoli o San Steffan i’r Cynulliad Cenedlaethol a’r lluoedd wedi eu cyllido i bob pen y boblogaeth, yna byddai Cymru’n elwa o £25m y flwyddyn.

Daw ei sylwadau wrth i’r Cynulliad baratoi i drafod elfen Llywodraeth Cymru o’r Setliad Heddlu Terfynol ar gyfer 2018-19 brynhawn Mawrth.

Dywedodd Leanne Wood Arweinydd Plaid Cymru:

“Wrth grafu’r wyneb daw’n amlwg fod setliad cyllid heddlu Llywodraeth y DG yn gwbl dwyllodrus.

“Golyga’r setliad hwn y bydd heddluoedd yn gorfod dewis rhwng cynyddu treth cyngor o hyd at £12 i bob cartref, gan roi straen ychwanegol ar gyllidebau personol, neu glustnodi toriadau pellach a all beryglu diogelwch ein cymunedau.

“Mae cynlluniau Llywodraeth y DG yn golygu toriad mewn termau real o £2.1 miliwn i Heddlu Gogledd Cymru. Yn barod mae gan Gymru 750 yn llai o heddlu nag yn 2010 – cwymp o 10% ers i’r Ceidwadwyr ddod i rym.

“Mae’r achos o blaid datganoli plismona o San Steffan i’n Senedd Gymreig yn ddiamau a dyma’r amser i wneud hynny.

“Os yw’r Alban a Gogledd Iwerddon yn cael y pwerau hyn, a Manceinion yn cael rhai cyfrifoldebau dros blismona, pam nad Cymru? Mae pedair blynedd wedi mynd heibio ers i Gomisiwn trawsbleidiol Silk argymell datganoli plismona ond nid ydym yn agos at wireddu hyn.

“Dengys ffigyrau Heddlu Dyfed Powys pe bai plismona wedi ei ddatganoli a’i gyllido i bob pen o’r boblogaeth yna byddai heddluoedd Cymru’n elwa o £25 miliwn y flwyddyn.

“Byddai rhoi rheolaeth i Gymru dros ei heddluoedd ei hun yn sicrhau gwell setliad cyllidol ac yn sicrhau fod un o’n gwasanaethau cyhoeddus pwysicaf yn cael ei reoli mor agos a phosib at y cymunedau y mae’n eu gwarchod.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.