Buddugoliaeth i ymgyrch tlodi misglwyf Plaid Cymru

Elyn_Stephens_-_Sian_Gwenllian.jpg

Heddiw, mae Plaid Cymru wedi croesawu'r cyhoeddiad y bydd cyngor Rhondda Cynon Taf yn dechrau cyflwyno deunyddiau hylendid am ddim yn ysgolion uwchradd y fwrdeistref sirol.

Mae'r cyhoeddiad yn dilyn y cabinet  yn cymeradwyo'r holl argymhellion a amlinellir mewn adroddiad gan y Gweithgor Plant a Phobl Ifanc dan Gadeiryddiaeth Cynghorydd Plaid Cymru, Shelley Rees-Owen oedd wedi ymchwilio i mewn i ddarparu deunyddiau hylendid am ddim yn ysgolion Rhondda Cynon Taf. Roedd yr adroddiad yn ganlyniad uniongyrchol o’r ymgyrch a arweinwyd gan cynghorydd Plaid Cymru a Rhondda Cynon Taf, Elyn Stephens, i ddileu tlodi’r misglwyf a sicrhau darpariaeth hylendid am ddim mewn ysgolion.

Roedd Llywodraeth Cymru eisoes wedi cyhoeddi dros filiwn o bunnau i fynd i'r afael â thlodi misglwyf yn dilyn ymgyrch Plaid Cymru.

Amcangyfrifir fod tlodi’r misglwyf  yn effeithio ar dros 10% o ferched yn y DG, sydd methu fforddio deunyddiau hylendid. Gall hyn gael effaith ar eu haddysg, gyda nifer yn colli ysgol o ganlyniad. Mae hefyd yn broblem i ferched ar incwm isel, sydd yn gorfod blaenoriaethu pethau eraill fel bwyd, neu ddibynnu ar fanciau bwyd i gael deunyddiau hylendid. Mae cyllid Llywodraeth Cymru wedi'i gynllunio i helpu awdurdodau lleol i fynd i'r afael â'r mater hefyd.

Yn siarad ar ôl y canlyniad heddiw dywedodd cynghorydd Rhondda Cynon Taf Elyn Stephens,

"Rwyf wrth fy modd fod y cabinet wedi cymeradwyo'r adroddiad ar Ddarpariaeth Iechydol heddiw. Pan ddes i a’r mater i siambr y cyngor yn gyntaf, dwi ddim yn credu bod yr aelodau wedi gwerthfawrogi'n llawn ddyfnder a difrifoldeb y mater.

Hoffwn dalu teyrnged i'r merched ifanc a rannodd eu storïau a'u pryderon i'r gweithgor. Maent wedi bod yn amhrisiadwy, nid yn unig wrth greu newid mewn agwedd tuag at y tabw o drafod cyfnodau ond trwy ymgysylltu â Llywodraeth Leol hefyd.

Mae gan diben yr adroddiad dair elfen, i ddileu tlodi misglwyf, i addysgu pob disgybl ac athro am fisglwyf ac yn bwysicaf oll i newid y ffordd yr ydym yn meddwl am ddeunyddiau hylendid. O ran cydraddoldeb, dylem fod mor gyfforddus yn sôn am ddarparu deunyddiau hylendid a phapur toiled. Rwy'n falch bod Llywodraeth Cymru wedi rhoi rhywfaint o gyllid i gefnogi ein hargymhellion ond nid yw'r cyllid yn ddigonol i ariannu'r polisi yn ei gyfanrwydd.

Er mwyn sicrhau bod yr argymhellion yn cael eu gweithredu'n llawn, mae angen iddynt gael eu cyllidebu'n iawn ar gyfer pob blwyddyn. Edrychaf ymlaen i weld y newidiadau cadarnhaol yn dod i rym ar draws Rhondda Cynon Taf a gobeithio y bydd pob cyngor yng Nghymru yn dilyn yr un peth.

Mater cydraddoldeb yw hyn yn y bon ac nid ond am dlodi misglwyf er fod hwnnw yn ran ohono. Mae hyn yn ymwneud â sicrhau ein bod yn mynd i'r afael â materion sydd ddim wedi ei codi o'r blaen gan nad yw’r cenedlaethau blaenorol o gynghorwyr wedi ei ystyried fel mater o bwys. Dyma'n union pam mae angen mwy o amrywiaeth arnom mewn gwleidyddiaeth er mwyn i ni allu trafod a datrys problemau nad oeddent wedi'u hystyried yn bwysig i eraill. "

Dywedodd llefarydd ar ran cydraddoldeb Plaid Cymru, Siân Gwenllian:

"Mae hon yn fuddugoliaeth i'r ymgyrch gan ein tîm cryf o gynghorwyr yn Rhondda Cynon Taf, dan arweiniad Elyn Stephens. Maent wedi bod yn ymgyrchu'n gyson am hyn ers 2017, ac erbyn hyn maent wedi llwyddo i gael yr awdurdod i ymrwymo i ddarparu deunyddiau hylendid am ddim mewn ysgolion ledled Rhondda Cynon Taf - yn ogystal â symud Llywodraeth Cymru i fynd i'r afael â'r mater hwn ac i ddarparu cyllid ychwanegol i gynghorau ledled Cymru." 

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.