Plaid Cymru yn feirniadol o Lywodraeth Cymru am beidio amddiffyn enwau hanesyddol

00_Dai_Lloyd_AC.JPG

Mae AC Plaid Cymru Dai Lloyd wedi datgan ei fod yn siomedig iawn fod y Llywodraeth Lafur heddiw wedi gwrthwynebu ei Fesur i ddatblygu deddfwriaeth i warchod enwau lleoedd hanesyddol yng Nghymru.

Pleidleisiodd y Cynulliad Cenedlaethol 28 i 25 yn erbyn rhoi caniatâd i Dai Lloyd fynd ymlaen i ddatblygu'r ddeddfwriaeth, felly ni fydd y Mesur yn awr yn symud ymlaen.

Dywedodd y Dr Dai Lloyd:
"Mae'n siomedig iawn fod y Llywodraeth Lafur a'i Helodau Cynulliad wedi pleidleisio yn erbyn yr egwyddor o ddatblygu deddfwriaeth yn y maes hwn. Mae'n dangos diffyg difrifol o ran gweledigaeth ac ymrwymiad i warchod enwau hanesyddol. Mae peidio hyd yn oed cytuno ar egwyddorion cyffredinol y Bil neu'r amcanion polisi yn wirioneddol anhygoel.

"Roedd diben fy Mil yn syml iawn - i warchod enwau lleoedd hanesyddol yng Nghymru, ac i geisio sicrhau nad yw elfen allweddol o'n treftadaeth leol a chenedlaethol yn cael ei golli.

"Rydym yn ymwybodol o'r enghreifftiau adnabyddus o enwau lleoedd hanesyddol sydd wedi cael eu colli, neu sydd wedi bod mewn perygl o gael eu colli - newid 'Maes-llwch' ym Mhowys i ‘Foyles' er enghraifft, 'Cwm Cneifion' yn Eryri i 'Nameless Cwm', a fferm 'Faerdre Fach' ger Llandysul, sydd bellach yn cael ei hyrwyddo fel 'Hapus Donkey Hill'.

"Yn wir, ar draws Cymru, mae enwau ffermdai, caeau, cartrefi hanesyddol, nodweddion naturiol a thirweddau yn cael eu colli. Mae colli’r enwau hyn yn golygu ein bod yn colli ein treftadaeth leol a chenedlaethol.

"Rwyf wedi ymgynghori'n eang wrth gynnig y Mesur ac roeddwn yn falch fod cymaint o fudiadau, academyddion ac arbenigwyr yn y maes wedi cefnogi amcanion y polisi.

"Mae'n bwysig nodi nad oes unrhyw amddiffyniad cyfreithiol ar gyfer ein henwau hanesyddol yng Nghymru ar hyn o bryd, ac mae'n amlwg bod yna ystod o ffyrdd y gallwn newid hynny.

"Mae hefyd yn glir bod yna nifer o lywodraethau yn rhyngwladol sydd wedi nodi bod enwau lleoedd hanesyddol yn bwysig, ac wedi datblygu deddfwriaeth, felly yn sicr mae potensial yno i ddysgu oddi wrth eraill.

"Mae'n siomedig bod y Llywodraeth Lafur wedi methu a chamu i’r bwlch o ran gwarchod enwau lleoedd hanesyddol, ac wedi dangos diffyg gweledigaeth. Pan fydd enwau lleoedd hanesyddol yn cael eu colli yn y dyfodol yng Nghymru, bydd yn rhaid i Lywodraeth Lafur Cymru i egluro pam nad oeddent yn barod i hyd yn oed archwilio'r opsiynau o roi amddiffyniad iddyn nhw. "

 

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.