O'r diwedd - trafodaeth am dlodi'r misglwyf yn ein Senedd

LWESSG.JPG

Mae Plaid Cymru wedi croesawu’r ddadl gyntaf un am y mislif a ‘thlodi mislif’ yn y Senedd ddoe. 

Yn ddiweddar, sicrhaodd y blaid fod cynhyrchion iechydol ar gael am ddim ym mhob ysgol sydd yn derbyn dysgwyr 9 oed a hŷn yn Rhondda Cynon Taf – symudiad a arweiniodd at i Lywodraeth Cymru roi grant o £1m i fynd i’r afael â thlodi mislif.

Wrth ymateb i’r ddadl ar ‘dlodi mislif’ yn y Cynulliad Cenedlaethol ar ddydd Mercher, dywedodd Sian Gwenllian AC, llefarydd Plaid Cymru ar gydraddoldeb:

“Rwy’n meddwl fod y ffaith ein bod yn trafod y pwnc hwn yn y Siambr yn ein cychwyn ar y daith o dorri’r tabŵ a herio’r tabŵ ynghylch y mislif. Pan fydd digon o fenywod mewn sefyllfaoedd o rym a lle gwneir penderfyniadau, yna trafodir materion sy’n bwysig i fenywod - menywod y tu allan i’r lle hwn, menywod yn gyffredinol. Carwn gyfeirio at waith y cynghorydd Elyn Stephens a grŵp Plaid Cymru ar gyngor Rhondda Cynon Taf am arwain ar y gwaith hwn ledled Cymru o’r cychwyn cyntaf.”

Etholwyd Elyn Stephens yn gynghorydd Plaid Cymru yn Ystrad yn Rhondda Cynon Taf ym mis Mai llynedd a dechreuodd yr ymgyrch i gael cynhyrchion iechydol ar gael am ddim mewn ysgolion yn Rhondda Cynon Taf. Ar waethaf rhwystrau o du cynghorwyr Llafur, bu ymgyrch Elyn yn llwyddiannus a dosbarthwyd cynhyrchion iechydol am ddim i holl ysgolion y sir sydd yn derbyn dysgwyr 9 oed a hŷn.  

Yr oedd Elyn ei hun wedi dioddef tlodi mislif, wedi iddi gael ei magu gyda’i dwy chwaer gan ei man, oedd yn rhiant sengl ac yn dibynnu ar fudd-daliadau anabledd i gynnal ei theulu. 

Meddai cynghorydd Rhondda Cynon Taf Elyn Stephens ,

“Fe fyddem yn wynebu’r dewis o brynu bwyd, gwresogi’r tŷ, prynu dillad neu gynhyrchion iechydol, a rheiny oedd yn gorfod cael eu hepgor bob tro.”

“Rwy’n falch mai Rhondda Cynon Taf yw’r sir gyntaf i sicrhau cynhyrchion iechydol am ddim i bawb yn y sir. Flwyddyn yn ôl, fuaswn i erioed wedi dychmygu trafodaeth ar fislif yn y Senedd ond rwy’n falch fy mod wedi medru chwarae rhan i sicrhau bod y pwnc hwn yn cael ei ddwyn i sylw ein Llywodraeth a Chymru gyfan.” 

Fodd bynnag, dywedodd arweinydd Plaid Cymru ac AC y Rhondda Leanne Wood nad oedd y grant o £1m a ddarparwyd gan Lywodraeth Cymru i fynd i’r afael â thlodi mislif ‘yn ddigon’ a bod angen ‘strategaeth gynhwysfawr, tymor-hir y cyllidebwyd yn iawn amdani’.

Meddai  Leanne Wood arweinydd Plaid Cymru ac AC y Rhondda,

“Roeddwn yn falch o weld y grant o £1 miliwn a ddarparwyd gan Lywodraeth Cymru a fydd yn cynnig rhyw lefel o gyllido i liniaru symptomau tlodi mislif. Ond nid yw’n ddigon. Os ydym i fod o ddifrif am fynd i’r afael â phwnc ‘tlodi mislif’ yna rhaid i ni fynd ymhellach nac ateb ‘band-aid’ tymor-byr.” 

“Rhaid i Lywodraeth Cymru osod mesurau go-iawn ar waith i ddileu tlodi yng Nghymru – ac y mae hynny yn cychwyn gyda datganoli gweinydd lles. Rhaid iddynt hefyd weithredu strategaeth gynhwysfawr tymor-hir y cyllidebwyd yn iawn amdani a fydd yn cynnwys sicrhau darparu cynhyrchion iechydol yn gyson ledled Cymru.” 

“Gofal iechyd yw gofal mislif. Mae gofal iechyd yn hawl dynol. Er lles cydraddoldeb, rhaid i gynhyrchion iechydol a mynediad at addysg gynhwysfawr am ryw a pherthynas fod ar gael i bawb yng Nghymru.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.