Angen trafodaeth cenedlaethol am aflonyddu rhywiol

00_Sian_Gwenllian_AC.jpg

Mae Sian Gwenllian AC wedi dweud fod aflonyddu rhywiol yn ‘endemig’ yng Nghymru. Daw yn sgil cyhoeddi pwyllgor newydd ar Fenywod a Chydraddoldeb wedi ei gydsefydlu gan Sian Gwenllian AC Plaid Cymru a Jane Hutt AC Llafur.

Yn siarad cyn y ddadl yn siambr y Senedd heddiw ar bolisi Urddas a Pharch y Cynulliad meddai Sian Gwenllian AC Plaid Cymru a llefarydd dros gydraddoldeb,

“Rwy’n croesawu’r datganiad hwn heddiw ar bolisi Urddas a Pharch newydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru ond mae’n rhaid cydnabod ei fod yn gam bach ar daith faith i fynd i’r afael a’r endemig o aflonyddu rhywiol yng Nghymru.

Dim ond yr wythnos hon daeth ffigyrau brawychus gan Undeb Cenedlaethol Myfyrwyr Cymru a ddatgeloedd fod 101 o fyfyrwyr wedi cofnodi digwyddiadau o aflonyddu a thrais rhywiol rhwng Hydref 2017 a Mai 2018. Mae astudiaethau pellach gan UCMC wedi dangos bod 68% o fenywod ar gampws coleg neu brifysgol wedi profi aflonyddu rhywiol. Mae 1 ym mhob 7 wedi dioddef ymosodiad rhywiol. Mae 1 ym mhob 4 o fenywod yng Nghymru a Lloegr yn dioddef cam-drin domestig. Y ffigwr i ddynion yw 13%.

Do, mae’r sylw diweddar i aflonyddu a cham-drin rhywiol yn sgil mudiad #MeToo wedi agor y llifddorau a chreu ymwybyddiaeth o’r newydd am y broblem ac mae’n galonogol gweld fod sgwrs newydd wedi cychwyn am ymddygiad oedd gynt yn cael ei weld yn dderbyniol. Ond mae’n rhaid cydnabod fod y continwm o drais ac aflonyddu merched yn ymwneud â phatrymau ehangach diwylliannol o anghydraddoldeb rhywedd, ac yn ganolog i'r cyfan mae cynnal ac atgynhyrchu perthynas o bŵer anghyfartal.

Bydd datrys y broblem yn gorfod cynnwys datrysiad diwylliannol cymdeithasol ehangach ac mae hynny yn dechrau gyda thrafodaeth genedlaethol.

Os ydym am weld y newid sydd ei angen yng Nghymru mae angen i ni drafod a dysgu mwy am y ffordd orau i newid ymddygiad amhriodol fel unigolion ac ar y cyd fel cymdeithas. Mae hefyd angen i ni greu gofod ble mae’n bosibl i unigolion drafod y materion hyn yn agored ac yn hyderus.”

Bydd Sian Gwenllian AC yn defnyddio’r ddadl i alw ar Llywodraeth Cymru i “gynnal arolwg cenedlaethol fel ffordd o gychwyn y sgwrs genedlaethol sydd ei hangen - yn benodol o gwmpas aflonyddu rhywiol”

Ychwanegodd Sian Gwenllian AC,

“Dechreuodd hyn gyda #MeToo. Mae yna newid yn y gwynt, ac ni wnawn bellach dderbyn aflonyddu rhywiol fel elfen o fywyd na ellir ei hosgoi. Nid wyf yn credu y gallwn osgoi cael y sgwrs honno yng Nghymru chwaith.

Mae cyfrifoldeb cynhenid ar ein Cynulliad Cenedlaethol ni i fod ar flaen y gad wrth arwain ar y sgwrs genedlaethol er mwyn sicrhau yn y pendraw ein bod ni’n adeiladu cymdeithas gydradd sydd yn rhydd o aflonyddu rhywiol a thrais.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.