Plaid yn galw ar Lywodraeth Cymru i fynd i'r afael ag unigrwydd ac unigedd

Mae AC Plaid Cymru, Dai Lloyd, yn galw ar Lywodraeth Cymru i wella ei hymdrechion i fynd i'r afael ag unigrwydd ac unigedd yng Nghymru.

Dai_Lloyd_Cynulliad.jpg

Bwriedir i Lywodraeth Cymru gyhoeddi ei Strategaeth ar Unigrwydd ac Unigedd yn 2019, ond mae Dr Lloyd wedi datgan bod angen cyflwyno hyn yn gynt.

Galwodd hefyd am ddadl genedlaethol ar y mater, a'r rôl y gallwn ni gyd ei chwarae wrth fynd i'r afael â hi.

Yn ddiweddar, cwblhaodd Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon y Cynulliad, dan gadeiryddiaeth Dr. Lloyd, ymchwiliad i'r mater gan dynnu sylw at raddfa'r broblem yng Nghymru, a'r angen i’r Llywodraeth i weithredu.

Mae Age Cymru yn datgan bod 75,000 o bobl hŷn yng Nghymru "bob amser neu'n aml" yn teimlo'n unig.

Dywedodd Dr. Lloyd:

"Rydym yn gwybod bod unigrwydd ac unigedd yn effeithio ar bobl o bob oed, ond yn enwedig o fewn ein poblogaeth hŷn, ac yn fwy amlwg yr adeg hon o'r flwyddyn. Gyda phoblogaeth sy'n heneiddio, rydym yn gweld ei fod yn dod yn broblem gynyddol.

"Fel unigolion mae angen i ni fod yn cynnal trafodaethau gyda ffrindiau, theulu a chydweithwyr ar sut y gallwn ni helpu i fynd i'r afael a'r mater hwn.

"Mae rhai o'r profiadau sydd wedi'u hadrodd yn arbennig o bryderus - pobl yn eu 70au a'u 80au yn dioddef unigrwydd anobeithiol.

"Rydym yn gwybod y gall bod yn unig gynyddu'r risg o bwysedd gwaed uchel a chlefyd cardiofasgwlaidd, ac mae cysylltiad clir rhwng unigrwydd, iselder ysbryd a hunanladdiad."

Mae tua 20% o boblogaeth Cymru dros 65 oed, yn ôl y ffigurau swyddogol diweddaraf.

Ychwanegodd Dr. Lloyd:

"O ran mynd i'r afael a'r mater yma, mae llawer y gallwn ni wneud fel unigolion, yn ein pentrefi, trefi a dinasoedd - ymestyn allan at bobl a chynnig cyfeillgarwch, ond mae hefyd rôl allweddol i Lywodraeth Cymru, awdurdodau lleol a'r sector wirfoddol.

"Mae rôl Llywodraeth Cymru yma yn hanfodol, wrth ddatblygu strategaeth genedlaethol gydlynol, ac yn nodi'r disgwyliad sydd ganddi o ystod o gyrff sector cyhoeddus wrth fynd i'r afael a’r broblem.

"Mae Pwyllgor Iechyd y Cynulliad wedi clywed am ystod o syniadau a all helpu i fynd i'r afael a’r mater, gan gynnwys creu lleoedd hygyrch i gwrdd, a sicrhau bod awdurdodau lleol, Asiantaethau Tai, y sectorau trafnidiaeth ac iechyd yn darparu cefnogaeth ymarferol ac emosiynol.

"Y gwir amdani yw bod gennym ddegau o filoedd o bobl, ar hyn o bryd, yn teimlo'n hynod unig ac ynysig. Dyna pam ei fod yn bwysig bod strategaeth y Llywodraeth yn cael ei gyflwyno’n gynt.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.