Ymateb Llyr Gruffydd AC i gynnydd Llafur i ffioedd dysgu

00_Llyr_Gruffydd_AC.jpg

Syfrdanwyd myfyrwyr yr wythnos yma pan ddarganfuwyd bod eu lefelau dyled sydd eisoes yn enfawr, yn disgwyl i gynyddu diolch i benderfyniad y clymblaid Llafur/Democratiaid i gynyddu y ffioedd dysgu yng Nghymru.

Dylai addysg fod am ddim, a bu cael gwared ar ffioedd dysgu yn bolisi gan Blaid Cymru erioed, cyn gynted ag y bydd cyllid cyhoeddus yn ei ganiatáu. Rydym yn cefnogi'r cynigion a gyflwynwyd gan yr Athro Ian Diamond i gefnogi myfyrwyr â chostau byw ymlaen llaw. Mae llawer o fyfyrwyr yn ei chael hi’n anodd i dalu am le i aros, bwyd a llyfrau a, gyda'r cyllid cyfyngedig, mae cael gwared ar y rhwystr hwn yn flaenoriaeth. Pleidleisiodd ein ASau yn erbyn y cyflwyniad o ffioedd dysgu gan y Llywodraeth Lafur yn 1998 ac yn erbyn y penderfnyiad gan y clymblaid Ceidwadwyr/ Democratiaid Rhyddfrydol iw treblu yn 2010.

Roeddem yn siomedig ddoe pan, heb ddim rhybydd, cyhoeddodd y llywodraeth y bydden yn cynyddu y ffioedd dysgu yn unol â chwyddiant. Dilynai hyn ymgyrch yn yr Etholiad Cyffredinol lle’r oedd cael gwared o ffioedd dysgu yn un o bolisiau allweddol Llafur. Mae Plaid Cymru wedi ysgrifennu at arweinydd y Blaid Lafur yn y DG, Jeremy Corbyn, yn gofyn pam nad yw ei blaid yn cyflawni’r polisïau hyn yma yng Nghymru, lle y mae ganddynt y pŵer i wneud.

Byddai'n anodd gweithredu’n unochrog i gael gwared a’r ffioedd dysgu, ond mae’r symudiad hwn gan y Blaid Lafur yn ein tynnu hyd yn oed ymhellach oddi wrth addysg i fod ar gael yn rhwydd i bawb – egwyddor y maent yn honni i’w gefnogi.

Mae Ysgrifennydd Cabinet y Democratiaid Rhyddfrydol wedi rhoi’r blaid mewn sefyllfa lle mae, eto, yn gorfod ymddiheuro i fyfyrwyr am godi ffioedd dysgu. Yn wir, mae ei hamddiffyniad o’r penderfyniad yn swnio'n debyg iawn i Jo Johnson ar fainc flaen y Torïaid yn San Steffan.
Yn y cyfnod cyn yr etholiad cyffredinol, dywedodd y Prif Wenidog Llafur: “…os bydd y Torïaid yn ennil yr etholiad cyffredinol, mi fydd myfyrwyr yn ei chael hi’n galetach fyth. Mi fydden yn cael eu gorfod i dalu hyd yn oed fwy.” Ychydig a feddyliodd myfyrwyr mai Llafur a’r Democratiaid Rhyddfrydol fyddai’n ei gwneud hi’n anodd iddynt, wrth godi’r ffioedd dysgu i’r lefel uchaf erioed yng Nghymru.

Mae'n bosibl felly y bydd ein myfyrwyr yn cael mwy o gymorth i gynnal a chadw costau nag mewn unrhyw le arall yn y DG, ond dyw hyn ddim yn esgusodi ychwanegu at ddyledion ariannol myfyrwyr – dyled y bydd llawer byth am allu ei dalu’n ôl.

Mae gan yr Undeb Cenedlaethol Myfyrwyr (NUS) Cymru berffaith hawl i fod yn “ddig iawn” bod Llywodraeth Cymru wedi dewis i ganiatau myfyrwyr i ddioddef oherwydd agenda llymder San Steffan. Dywedant hefyd ei fod am wneud y dasg o gael myfyrwyr i fewn i addysg uwch yn galetach – nid yn haws.

Roedd gan Llywodraeth Cymru ddewis, byddai wedi gallu rhoi mwy o gyllid i Gyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru ar gyfer prifysgolion, i sicrhau ei bod yn parhau i ddarparu addysg ardderchog. Yn lle hynny, dewisodd i drosglwyddo'r gost i fyfyrwyr.

Am yr ail dro mewn cynifer o wythnosau, mae Llafur yn torri addewid maniffesto etholiad cyffredinol ei hun. Er gwaethaf gaddo i’r gwrthwyneb, yng Nghymru maent yn cadw cyflogau yn y sector gyhoeddus i lawr ac yn gosod ffioedd dysgu uwch. Tybed pa addewid fydden nhw’n ei dorri nesaf?

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.