Cafodd Gweinidog yr Economi “wybod am gynodiadau’r Cylch Haearn”

00_Adam_Price_AC.jpg

Cafodd Llywodraeth Cymru eu briffio ar oblygiadau creulon symbol cylch haearn Castell y Fflint ond bwrw ymlaen a wnaethant er hynny

Mae Ysgrifennydd Cabinet cysgodol Plaid Cymru dros yr Economi a Seilwaith Adam Price wedi dod o hyd i dystiolaeth y gwyddai’r Ysgrifennydd Cabinet am oblygiadau ansensitif cerflun y Cylch Haearn yng Nghastell y Fflint cyn i’r cyhoeddiad gael ei wneud.

Mewn llythyr ar AC Plaid Cymru Dai Lloyd ym mis Medi, dywedodd yr Ysgrifennydd Cabinet fod y penderfyniad i atal ac adolygu cynlluniau i godi cerflun o gylch haearn yng Nghastell y Fflint wedi ei gymryd ar ôl iddo “wrando ar a chydnabod cryfder y teimlad” ynghylch y cynlluniau.

Fodd bynnag, mae cais Rhyddid Gwybodaeth wedi datgelu fod yr Ysgrifennydd Cabinet wedi ei rybuddio gan weision sifil cyn cyhoeddi’r cynlluniau am y ffaith fod y cynlluniau yn symbol o “ddathlu” gorthrymu pobl Cymru.

Ysgrifennodd gweision sifil gan ddweud:

“Bathwyd y term ‘cylch haearn’ yn y 19eg ganrif i ddisgrifio’r gadwyn o gestyll a godwyd gan Edward I yn dilyn rhyfeloedd annibyniaeth Cymru yn y 13eg ganrif. Defnyddiwyd y cestyll i gadarnhau ymgyrchoedd llwyddiannus Edward a rhoi terfyn unwaith ac am byth ar uchelgais Cymru am annibyniaeth oddi wrth Loegr. Fflint oedd un o’r cestyll hynny. Felly mewn gwirionedd gall rhai pobl weld y ‘cylch haearn’ fel rhyw fath o ategiad o hyn, neu ddathliad.”

Dywed y nodyn Cyngor Gweinidogol:

“Mae’r [cerflun cylch haearn] yn nodi Castell y Fflint fel y cyntaf o Gestyll Cylch Haearn hanesyddol a godwyd gan King Edward I i fygu gwrthryfeloedd Cymreig, y prosiect adeiladu dwysaf a mwyaf uchelgeisiol yn Ewrop y Canol Oesoedd.”

Dywedodd Ysgrifennydd Cabinet cysgodol Plaid Cymru dros yr Economi a Seilwaith Adam Price:

“Roedd cynlluniau Llywodraeth Cymru i godi cerflun i ddathlu gormesu Cymru yn greulon ac ansensitif.

“Fe wyddai Llywodraeth Cymru y byddai hyn yn cael ei weld fel dathlu ein gormesu, a dywedwyd wrth yr Ysgrifennydd Cabinet am yr adleisiau hanesyddol hyn.

“Nid “epig” oedd hyn o gwbl, ond yn hytrach cywilydd i’r llywodraeth a sarhad ar Gymru. Nid yw’r Ysgrifennydd Cabinet eto wedi ymddiheuro am ei flerwch – gobeithio y gwnaiff hynny yn awr.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.