Gwasanaeth Gofal a Gwella: Ein Gweledigaeth ar gyfer Iechyd

Cymru_Iach.png

Does yr un rhan o’n gwasanaethau cyhoeddus sy’n wynebu mwy o her nag iechyd. Mae poblogaeth sy’n heneiddio, ynghyd â chynnydd yng nghost cyffuriau, yn argyfwng i systemau iechyd ledled y byd. Ond yng Nghymru, y man lle ganwyd y gwasanaeth iechyd, mae hyn wedi ei waethygu gan arweiniad gwael ers dechrau datganoli, sydd wedi ein gadael gyda gwasanaeth wedi ei lunio’n wael, gan roi llawer gwaeth canlyniadau iechyd nac mewn rhannau tebyg o Ewrop neu’r Deyrnas Gyfunol.

Mae angen i Gymru yn awr alw ar ysbryd Bevan i ail-ddyfeisio gwasanaeth iechyd ar gyfer Cymru yfory. Dyma’n gweledigaeth radical newydd:

• Rhoi diwedd ar y rhaniad hanesyddol hurt rhwng iechyd a gofal;

• Creu gwasanaeth iechyd sydd wedi ei yrru gan y bobl, gan roi atal a byw yn iach wrth graidd ein strategaeth iechyd;

• Defnyddio pŵer technoleg - yn enwedig technoleg ddigidol a genomeg, i ddarparu gwasanaeth addas i’r 21ain ganrif.

Rydym yn ymrwymo yn gyfan gwbl i’r gwasanaeth iechyd ac ni fyddwn yn preifateiddio unrhyw agwedd o’i waith. Mewn gwirionedd, fe wnawn ymestyn yr hawl i ofal am ddim i agweddau eraill o les. Mae ein cynlluniau uchelgeisiol yn cynnwys polisïau trawsnewidiol fydd yn rhoi’r claf wrth galon cyflwyno’r gwasanaeth.

Ein polisïau iechyd allweddol

1. Ymrwymiad Cenedlaethol ar Ganser

Cam_1_-_Ymrwymiad_Cancer.png

Mae ein nod yn syml; ar hyn o bryd, mae gan Gymru rai o’r cyfraddau gwaethaf am oroesi canser yn Ewrop, ac yr ydym am unioni hyn.

Mae tair elfen i’n cynllun; (1) Mwy o waith atal canser, (2) Diagnosis cynt a chyflymach o ganser, a (3) Mwy o gefnogaeth yn ystod ac ar ôl triniaeth i’r rhai sy’n dioddef o ganser. Bydd pob un o’r elfennau hyn yn cynnwys llawer o bolisïau y byddwn yn eu gweithredu os byddwn mewn llywodraeth yn dilyn yr etholiad.

Bydd ein polisïau i atal canser nid yn unig yn cynnwys ymdrechion dycnach o’r newydd i leihau nifer y bobl sy’n smygu, ond hefyd mynd i’r afael â gordewdra (ffactor mewn datblygu canser) trwy gyflwyno treth ar ddiodydd llawn siwgr. Byddwn yn gofalu bod dynion yn ogystal â menywod yn derbyn y brechlyn HPV.

Byddwn hefyd yn ei gwneud yn haws cael diagnosis. Ar hyn o bryd, mae amseroedd aros Cymru yn hwy nac yn unman arall yn y DG. Er bod y canrannau yn amrywio o fis i fis, ar gyfartaledd mae rhyw draean o’r sawl sydd angen sgan MRI yn aros dros 6 wythnos o gymharu â dim ond 1% o’r rhai sy’n aros am MRI yn Lloegr.

Mae Plaid Cymru wedi ymrwymo i sicrhau y bydd 95% o’r sawl y mae eu meddyg teulu yn amau fod canser arnynt yn derbyn diagnosis pendant neu wybod nad oes canser arnynt ymhen 28 diwrnod. I wneud hyn, fe fyddwn yn codi tair canolfan ddiagnostig arbenigol newydd. Byddai ein canolfannau diagnostig newydd yn ysgafnhau’r pwysau hyn, a buasent yn siop un stop i wneud amrywiaeth o brofion, fel y byddai cleifion yn cael diagnosis neu newyddion nad oes canser mewn llai o amser.

Rhan olaf ein contract canser yw rhoi gwell cefnogaeth i’r rhai gaiff ddiagnosis o ganser yn ystod triniaeth ac wedi hynny. Yma, mae rôl gweithiwr allweddol all helpu cleifion (a’u cyfeirio at wasanaethau mwy arbenigol os bydd angen) gyda materion fel cyngor ariannol, help gyda budd-daliadau, a chyfeirio at gwnsela os oes angen dybryd.

Buasem hefyd yn rhoi terfyn ar y loteri cod post pan ddaw’n fater o gael triniaeth. Bydd ein cronfa driniaethau newydd yn sicrhau bod modd cael triniaethau canser sy’n glinigol effeithiol waeth lle mae’r cleifion yn byw. Nid ydym ni’n credu y bydd yn dderbyniol fod yn rhaid i gleifion symud tŷ i dderbyn triniaeth, neu fynd trwy broses straenllyd a biwrocrataidd er mwyn profi eu bod yn ‘eithriadol’.


 2. Buddsoddi mewn 1000 o feddygon a 5000 o nyrsys

Cam_2_-_Torri_Rhestrau_Aros.png

Nodwedd y gwasanaeth iechyd heddiw yw prinder o feddygon a gorddefnyddio meddygon locwm. Mae nifer y meddygon y pen yng Nghymru yn is na chyfartaleddau’r DG ac Ewrop, er bod ein hystadegau afiechyd yn uwch. Byddwn yn recriwtio ac yn hyfforddi 1000 o feddygon yn ychwanegol i’n gwasanaeth iechyd Cymreig. Mewn ardaloedd lle mae recriwtio yn anodd, ac mewn arbenigeddau, byddwn yn cynnig cymhellion ariannol i feddygon newydd.

Mae Plaid Cymru yn cefnogi deddfwriaeth staffio diogel a byddwn yn ymestyn y lleoliadau lle byddai lefelau staffio diogel yn cymwys i leoliadau gofal iechyd cymunedol, wardiau iechyd meddwl ac unedau plant.

Byddai ein cynllun gweithlu i holl weithwyr y gwasanaeth iechyd. Mae gwaith yn y gwasanaeth iechyd yn amlddisgyblaethol, sy’n mynnu bod gan unigolion a thimau amrywiaeth o sgiliau. Fe wnawn yn siŵr fod 5000 o nyrsys yn cael eu hyfforddi a’u recriwtio i’r gwasanaeth iechyd, gydag o leiaf hanner y gwaith ym maes darparu gwasanaethau cymunedol.

Fe wnawn ymchwilio i ffyrdd y gall gweithwyr cefnogi gofal iechyd sydd eisiau gwneud ddatblygu eu sgiliau yn haws i ddod yn nyrsys, therapyddion galwedigaethol neu gwnselwyr llawn gymwys.

Fe wnawn yn siŵr hefyd y gall nyrsys fynd at ddatblygu proffesiynol parhaus, gydag amser wedi ei warchod ar gyfer hyfforddi, a gwnawn yn siŵr fod mwy o nyrsys yn cael eu cyllido i lefel arbenigol.


 3. Dileu taliadau gofal cartref i’r henoed a phobl â dementia

Cam_3_-_Dileu_Costau_Gofal.png

Bydd Plaid Cymru yn raddol yn dileu taliadau am ofal cymdeithasol i bobl dros 65 oed. Bydd hyn yn cychwyn gyda dileu taliadau gofal cartref i bobl sy’n derbyn gofal cartref dibreswyl (mae’r taliadau hyn yn cael eu capio ar £60 yr wythnos ar hyn o bryd), cyn i ni wedyn ddileu taliadau gofal preswyl i bobl â diagnosis o ddementia.

Mae’n warth fod pobl fu’n gweithio gydol eu hoes, sydd wedi talu trethi a chyfrannu cymaint i gymdeithas, yn cael eu gorfodi i werthu eu cartrefi eu hunain i dalu am ofal. Dyw hi ddim yn iawn fod pobl â diagnosis o ddementia yn wynebu biliau gofal sydd yn aml yn ddegau o filoedd o bunnoedd, pan fod pobl â diagnosis o gyflyrau difrifol eraill fel canser yn cael eu holl ofal am ddim.

Cam cyntaf y polisi hwn fydd dileu taliadau am wasanaethau gofal cartref, a bydd y gwaith yn dechrau ar hyn yn syth. Er mwyn sicrhau na fydd awdurdodau lleol ar eu colled o’r polisi hwn, bydd y refeniw y buasent wedi ei godi gynt trwy daliadau yn cael ei ychwanegu at eu cyllidebau - gall awdurdodau lleol wneud arbedion bychain trwy beidio â gorfod cael proses weinyddol o asesu a chasglu taliadau.

Bydd ail gam y polisi hwn yn ymestyn at y bobl hynny mewn lleoliadau gofal preswyl sydd â diagnosis o ddementia. Buasem yn disgwyl i daliadau ar gyfer y bobl hyn gael eu dileu ar gyfer dechrau blwyddyn ariannol 2018/9

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.