43% o heddweision Cymru heb eu hyfforddi ar y drosedd newydd o ymddygiad rheoli

LSR_conf_small.jpg

Mae bron i hanner heddweision Cymru heb gael eu hyfforddi i weithredu cyfraith newydd sy’n gwneud ymddygiad gorfodi a rheoli yn drosedd, dengys cais Rhyddid Gwybodaeth.

Mae’r ffigyrau, a gafwyd gan Blaid Cymru, yn dangos nad yw 43% o heddweision ym mhedwar llu Cymru wedi derbyn hyfforddiant ers i gyfraith newydd ddod i rym, sy’n gwneud ymddygiad gorfodi a rheoli yn ffurf ar gam-drin domestig.

Gan Heddlu De Cymru y mae’r gyfran isaf o heddweision hyfforddedig gyda dim ond 39% o heddweision wedi cael eu hyfforddi ers i’r gyfraith ddod i rym. Heddlu Gogledd Cymru yw’r llu sy’n perfformio orau gan eu bod wedi hyfforddi 76% o’i heddweision neu’n bwriadu gwneud hynny. Mae Heddlu Dyfed Powys wedi hyfforddi 70% a Heddlu Gwent 68%.

Mae’r ffigyrau, a gafwyd gan Blaid Cymru trwy gais Rhyddid Gwybodaeth, hefyd yn dangos mai dim ond 13% o achosion yr adroddwyd amdanynt o ymddygiad gorfodi a rheoli yn arwain at gyhuddiad, gyda 58% o achosion yn cael eu gollwng.

Bu 565 achos honedig o ymddygiad gorfodi neu reoli ers i’r gyfraith ddod i rym ym mis Rhagfyr 2015 gyda’r mwyafrif llethol yn adroddiadau gan fenywod mewn perthynas.

Ymhlith enghreifftiau o ymddygiad gorfodi a rheoli mae cywilyddio a cham-drin geiriol, cyfyngu symudiadau dioddefwyr, atal dioddefwyr rhag gweld eu ffrindiau, eu hatal rhag cael hobïau, rheoli eu harian neu lle maent yn cael mynd.

Mae Plaid Cymru wedi galw ar i’r pedwar llu heddlu sicrhau bod yr holl ymatebwyr cyntaf a rheolwyr canol yn cael hyfforddiant digonol ar y gyfraith newydd erbyn diwedd y flwyddyn, ac i blismona gael ei ddatganoli’n llawn i Gymru, fyddai’n rhoi hwb o £25 miliwn i heddluoedd Cymru.

Yr oedd Mesur i fod i ddod i rym ym Mawrth 2014 i wneud ymddygiad gorfodi a rheoli yn drosedd, yn dilyn Mesur Aelod Preifat gan AS Plaid Cymru, Elfyn Llwyd. Oedwyd y Mesur tan fis Rhagfyr 2015 ar gais Plaid Cymru er mwyn sicrhau y gallai heddweision gael eu hyfforddi. Mae’r cais Rhyddid Gwybodaeth wedi datgelu na hyfforddwyd dim heddweision rhwng Mawrth 2014 a Rhagfyr 2015.

Yn ei sylw, meddai llefarydd Plaid Cymru ar Gyfiawnder a Materion Cartref, Liz Saville Roberts AS:

“Yr oedd gwneud ymddygiad gorfodi a rheoli yn drosedd yn gam pwysig ymlaen, ond mae dioddefwyr cam-drin domestig yn dal i ddioddef tro gwael.

“Rhybuddiodd Plaid Cymru Lywodraeth San Steffan yn 2014 y byddai angen hyfforddi’r heddlu, ac y mae’n rhwystredig eu bod wedi gwneud cyn lleied i sicrhau bod yr hyfforddiant hwnnw’n digwydd. Gwaetha’r modd, mae hyn yn cael ei adlewyrchu yn nifer isel yr erlyniadau.

“Mae angen i bob heddwas, gan gynnwys rheolwyr canol, gael eu hyfforddi er mwyn gwneud yn sicr eu bod yn ymwybodol o’r ddeddfwriaeth newydd a’u bod yn deall natur y drosedd newydd o ymddygiad gorfodi neu reoli. Mae gofalu bod ymatebwyr cyntaf wedi derbyn hyfforddiant digonol yn rhan hanfodol o sicrhau newid diwylliant yn yr heddlu ac yn y pen draw trwy gymdeithas gyfan.

“Byddai datganoli plismona - i adlewyrchu’r sefyllfa yn y gwledydd datganoledig eraill - yn rhoi hwb o £25 miliwn y flwyddyn yn syth i heddluoedd Cymru, ac yn caniatáu i Lywodraeth Cymru ddarparu hyfforddiant gorfodol.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.