AS yn annog y Llywodraeth i roi’r gorau i ymrestru plant yn y lluoedd arfog

LSR_conf_3.jpg

Bydd AS Plaid Cymru heddiw (Mawrth 7 Chwefror) yn arwain dadl yn Neuadd Westminster yn annog Llywodraeth y DG i adolygu’r isafswm oedran pryd y gall unigolyn ymrestru yn y lluoedd arfog.

Bydd AS Plaid Cymru dros Ddwyfor Meirionnydd, Liz Saville Roberts, yn dadlau fod y Weinyddiaeth Amddiffyn wedi methu ag ateb pryderon ynghylch “safonau sylfaenol lles a gwarchodaeth”.

Canfu adroddiad a gyhoeddwyd gan elusen iechyd, Medact, ym mis Hydref fod plant a recriwtiwyd yn fwy agored i anhwylder straen wedi trawma (PTSD), camddefnyddio alcohol, hunan-niweidio, hunanladdiad a marwolaeth ac anafiadau yn ystod gyrfa yn y lluoedd arfog o gymharu â’u cyfoedion o sifiliaid sy’n cyfateb yn ddemograffig neu recriwtiaid o oedolion.

Bydd Ms Saville Roberts hefyd yn beirniadu’r Weinyddiaeth Amddiffyn am gynnig cymwysterau i recriwtiaid ifainc sydd, ym marn yr Adran Addysg, yn “dioddef o ddiffygion mawr a sylfaenol”, gan ddadlau fod milwyr ifanc yn haeddu’r un cyfleoedd addysgol â’u cyfeillion o sifiliaid.

Mae nifer o gyrff rhyngwladol wedi condemnio’r Deyrnas Gyfunol am eu polisi o ymrestru plant gan gynnwys y Cenhedloedd Unedig, y Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol ac UNICEF.

Bydd AS Plaid Cymru dros Ddwyfor Meirionnydd, Liz Saville Roberts, yn dweud yn y ddadl:

“Rwyf wedi ceisio cael y ddadl hon am fy mod yn pryderu am les pobl ifanc sy’n ymuno â’r lluoedd arfog. Mae rhai yn credu bod unrhyw gwestiynau’r lluoedd arfog’ neu bolisi’r Weinyddiaeth Amddiffyn rywsut yn “ymosodiad” ar y sefydliad yn ei gyfanrwydd. Does dim gronyn o wirionedd yn hyn.

“Nid ‘ymosod ar y fyddin’ yw mynegi awydd i filwyr gael eu trin yn dda, a’u trin yn deg, a bod eu lles yn y tymor byr a hir yn cael ei ystyried yn flaenoriaeth yn y broses recriwtio a hyfforddi.

“Mae dwsinau o fudiadau crefyddo, milwrol, cyfreithiol a pholisi, ynghyd ag undebau a ffigyrau milwrol proffesiynol uchel eu parch wedi mynegi pryderon am y polisi hwn, gan gynnwys y Cenhedloedd Unedig, UNICEF ac eraill.

“Yn aml, mae’r ddadl yn cael ei gwneud gan y sawl gafodd eu recriwtio eu hunain pan oeddent yn blant, eu bod wedi cael profiad hapus o wasanaeth milwrol ddegawdau’n ôl, ac er fy mod yn parchu’r wedd y gall profiadau personol llawer roi i’r ddadl hon, nid lluosog ‘hanesion’ yw ‘ffeithiau’.

“Mae’r DG bron yn unigryw yn y byd datblygedig o ran ymrestru pobl ifanc 16 oed i’w lluoedd arfog. Hi yw’r unig aelod o Gyngor Diogelwch y CU, yr unig aelod o NATO a’r unig aelod o’r Undeb Ewropeaidd sy’n recriwtio plant. Nid dyma’r hyn sy’n digwydd fel arfer, nid yw’n rheidrwydd, ac nid yw’n bolisi sy’n cael ei rannu gan ein cynghreiriaid milwrol na’n cyfoedion. Ein cyfoedion yn yr arfer hwn yw Gogledd Corea ac Iran.

“All rhywun 16 oed ddim prynu cyllell gegin mewn siop, ond gall gael ei hyfforddi i ladd gyda bidog. Gallant ymrestru a hyfforddi yn y Fyddin, ond dywed y gyfraith na chânt chwarae ‘Call of Duty’ ar gonsol gemau.

“Mae’r Weinyddiaeth Amddiffyn yn hoffi hysbysebu’r ffaith eu bod yn cynnig addysg i bobl ifanc. Maent yn honni fod y cymhwyster maent yn gynnig - Sgiliau Swyddogaethol - yn cyfateb i TGAU, ond mewn gwirionedd, dywedodd arbenigwr yr Adran Addysg ei hun ar addysg alwedigaethol, eu bod yn ‘dioddef o ddiffygion mawr a sylfaenol’. Mae milwyr ifanc yn haeddu o leiaf yr un cyfleoedd addysg â’u cyfeillion o sifiliaid, ac yn sicr nid llai.

“Dengys ymchwil yn glir fod plant sy’n cael eu recriwtio yn fwy agored, o gymharu â’u cyfoedion o sifiliaid sy’n cyfateb yn ddemograffig neu recriwtiaid o oedolion, i ddioddef anhwylder straen wedi trawma, camddefnyddio alcohol a hyd yn oed i ladd eu hunain.

“Rhaid i’r DG yn awr adolygu ei pholisi ar ymrestru plant fel mater o frys.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.