Mae arnom angen cytuno ar fframwaith cyffredin fel mater o frys i sicrhau cyllido i ffermio wedi Brexit: Simon Thomas

00_Simon_Thomas_AC.jpg

Wrth ymateb i gyhoeddiad Michael Gove am gynlluniau am y modd yr ymdrinnir â chymorthdaliadau ffermio wedi Brexit, dywedodd Ysgrifennydd Cabinet cysgodol Plaid Cymru dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig Simon Thomas:

“Er ein bod yn falch clywed fod Michael Gove yn sôn am faterion nad ydynt wedi eu cymryd o ddifrif gan wleidyddion llywodraeth San Steffan hyd yma, mae’n bwysig cofio fod amaeth a’r amgylchedd wedi eu datganoli i Gymru, ac y mae Plaid Cymru yn benderfynol mai felly y bydd pethau’n aros wrth i ni adael yr UE. Mae llawer o’r hyn mae Mr Gove yn sôn amdano yn fwy perthnasol i’r patrwm gwahanol iawn o dir âr a thir pori yn Lloegr, o gymharu â Chymru. Yn wir, bu Cymru ar flaen y gad gyda llawer o’r gwaith amaeth-amgylcheddol y mae Mr Gove yn eu crybwyll yn awr yn Lloegr.

“Yr her i ni yng Nghymru yw sicrhau bod gennym yr arfau i wneud y gwaith. Ni wnaeth Mr Gove unrhyw ymrwymiad i sicrhau ein bod yn cadw yr hyn sydd bron yn 10% o daliadau fferm ac amgylchedd presennol yr UE dan y drefn gyllido newydd y soniodd ef amdani. Os yw o ddifrif am ei fwriad, rhaid iddo wneud yr ymrwymiad hwnnw fel mater o frys fel na chollir yr enillion amgylcheddol a wnaed yng Nghymru ac y gallwn gynnal ecosystemau iach a ffermio hyfyw.

“Mae’n rhaid i  Mr Gove hefyd fod yn gliriach am hybu a blaenoriaethu bwyd Cymru a’r DG wedi i ni adael yr UE a chynnal ein safonau uchel mewn lles ac ansawdd bwyd. Mae eraill yn ei lywodraeth yn ceisio cytundebau i ruthro bwyd rhad, is-safonol i’r farchnad. Does dim pwynt ceisio manteision amgylcheddol yn y DG os byddwn yn talu pris uchel o ran diffyg lles anifeiliaid a dirywio’r amgylchedd mewn mannau eraill.

“Ychydig fisoedd yn unig sydd gan y llywodraeth Dorïaidd i ddod i drefn ar gytundebau Brexit, ac eto, mae Mr Gove yn dal i sôn am egwyddorion a syniadau, yn hytrach na chyflwyno ymarferol nac arian. Mae arnom angen cytuno ar fframwaith cyffredin ar gyfer amaethyddiaeth a’r amgylchedd yn y DG, y mae pob senedd yn cytuno arno, nid yn cael ei osod gan Whitehall, ac ymrwymiad cadarn i gyfran deg o daliadau fferm Cymru. Bydd unrhyw beth llai yn arwain at ansicrwydd, tanfuddsoddi a cholli swyddi yn ein cymunedau gwledig sydd ar gydbwysedd mor fregus.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.